خرید مسکن در ترکیه

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، با وجود آنکه این روزها از اقتصاد ترکیه اخبار خوبی به گوش نمی‌رسد اما علت علاقه ایرانی ها به خرید مسکن در ترکیه هنوز گنگ است.

اوضاع نابسامان اقتصاد ترکیه دست از سر این کشور برنمی‌دارد و به اذعان اردوغان ـ رییس جمهور ترکیه ـ همین وضعیت دست کم تا سال ۲۰۲۳ ادامه خواهد داشت.

در این شرایط سرمایه‌های ایرانیانی که شامل خرید مسکن در ترکیه است به نوعی در خطر است. هرچند کارشناسان علت اصلی خرید مسکن در ترکیه را اخذ اقامت عنوان می‌کنند، اما با روند سقوط آزاد اقتصاد ترکیه احتمال ریزش سرمایه‌های ایرانیان وجود دارد.

اگرچه پایین بودن قیمت مسکن در بعضی مناطق ترکیه نسبت به تهران در تمایل به خرید ملک در این کشور بی‌تاثیر نیست. کسی که قصد دریافت اقامت در ترکیه را دارد باید سرمایه‌ای به اندازه ۲۵۰ هزار دلار به خرید خانه در این کشور اختصاص دهد و تا سه سال حق فروش آن را ندارد.

البته قیمت خرید مسکن در ترکیه به پول ایران از ۵۰۰ میلیون تومان شروع می‌شود که مشمول اقامت نخواهد شد؛ در حالی که برای خرید یک آپارتمان ۷۰ متری در ارزانترین منطقه تهران (منطقه ۱۸) باید حدود یک میلیارد و ۷۵ میلیون تومان هزینه کرد. در مناطق متوسط شهر تهران این عدد به حدود ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان می‌رسد.

کف قیمت مسکن در اطراف استانبول ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار لیر است. با این حساب می‌توان با حداکثر ۷۹۰ میلیون تومان (۲۶ درصد ارزانتر از منطقه ۱۸ تهران) یک آپارتمان در ترکیه خریداری کرد. البته خانه‌هایی با قیمت حدود ۵۰۰ میلیون تومان هم وجود دارد که طبیعتا از امکانات کمی برخوردار و قدیمی است.

پیشنهاد مطالعه: مطلب «خرید خانه در منطقه 14 اصفهان» از مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، خریدهای ایرانی در بازار مسکن ترکیه، رکورد زد. داده‌های مرکز آمار اقتصادی ترکیه نشان می‌دهد، ایرانی‌ها در سپتامبر ۲۰۲۱، بیش از یک‌هزار و ۳۰۰ خانه در این کشور خریداری کردند که حدود 2/5 برابر میانگین حجم خرید ماهانه همین گروه طی ۵ سال گذشته بوده است.

آیا این هیجان خرید با علم به «واقعیت اقتصادی ترکیه» شکل گرفته یا «حرکت توده‌وار» بوده است؟ نتایج تحقیقا حاکی است، افرادی که طی پنج سال اخیر در ترکیه خانه خریده‌اند چنانچه همین حالا آن را بفروشند و به دلار تبدیل کنند به‌ دلیل سقوط سنگین ارزش لیر در مقابل دلار که بیشتر از سرعت رشد قیمت املاک ترکیه طی این دوره بوده است، بازنده می‌شوند.

البته «زیان محاسبه‌شده» بدون «کسر ۴ نوع مالیات ملکی» است و چنانچه همه هزینه‌ها از جمله «مالیات بر عایدی سرمایه حدود ۳۵ درصدی» لحاظ شود، رقم زیان بالاتر می‌رود.

اکنون سوال مهم‌تر «سرنوشت خریداران ماه‌های اخیر خانه در ترکیه» است. اگر سرعت سقوط لیر همچنان بیشتر از تورم مسکن باشد (بیشتر کارشناسان معتقد به این سناریو هستند) خریداران فعلی نیز بازنده خواهند بود. فقط در یک سناریوی ضعیف -سبقت تورم مسکن از تورم دلار در ترکیه- می‌توان از عدم باخت سخن گفت که با لحاظ مالیات‌ها، حتی این عدم باخت هم به باخت تبدیل می‌شود. گزارش پژوهشی درباره سود و زیان این بازار و گزینه‌های جایگزین را بخوانید.

خرید خانه و آپارتمان توسط ایرانی‌ها در ترکیه، طی ماه گذشته میلادی، ۲ رکورد رشد به ثبت رساند و ایرانیان -که همواره جزو لیست ۱۰ خریدار خارجی عمده املاک ترکیه محسوب می‌شوند- را به رتبه اول سرمایه‌گذاران خارجی ملکی در این کشور رساند.

ایرانیانی که در ترکیه، خانه می‌خرند نخستین هدف اصلی‌شان، «سرمایه‌گذاری به قصد کسب بازدهی مثبت» است و در این مسیر، اغلب با «نگاه به روند گذشته بازار ملک» و «تعقیب رفتار دیگران، بدون تحلیل نتیجه اقدام آنها»، حرکت می‌کنند.با این حال، آیا سرمایه‌گذاران فعلی در بازار مسکن ترکیه، برنده سرمایه‌گذاری شده‌اند یا بازنده؟

بررسی‌ برای پاسخ به این پرسش نشان می‌دهد، سرمایه‌گذاری که سال ۲۰۱۶ با تبدیل سرمایه خود در ایران به لیر، وارد ترکیه شده و یک ملک به ارزش ۱۰۰ هزار لیر خریداری کرده است، امروز با لحاظ «سقوط سنگین ارزش لیر در برابر دلار» و «تورم سالانه مسکن ترکیه»، حداقل ۲۷ درصد «زیان» کرده است.

هیجان خرید ایرانی املاک ترکیه از کی شروع شد؟

ایرانی‌ها البته به‌تازگی مشتری املاک ترکیه نشده‌اند اما سرعت و میل خرید آنها در این بازار، درست از اواخر ۲۰۱۷ و به صورت کاملا محسوس از نیمه ۲۰۱۸، افزایش پیدا کرد.

در سال ۲۰۱۸ حجم معاملات خرید املاک ترکیه توسط خریداران ایرانی نسبت به ۲۰۱۷، درست ۵/ ۴ برابر شد و طی سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ نیز رشد بیش از ۱۰۰ درصدی در هر سال به خود گرفت.این روند، اثر «انتظارات تورمی» در داخل بر رفتار سرمایه‌گذاران را نشان می‌دهد که چطور بخشی از افراد برای «سرمایه‌گذاری‌سودده و بازدهی مثبت»، یک بازار خارجی را انتخاب می‌کنند.

اما در مقابل همین رفتار، روند متغیرهای همان بازار خارجی نیز مشخص می‌کند، «اگر انتخاب محل سرمایه‌گذاری براساس چشم‌انداز آن بازار (به جای گذشته آن بازار) و همچنین عوامل بیرونی موثر بر آن نباشد، به باخت خریداران منجر می‌شود.»

مطالعه بیشتر: مطلب «قیمت اوراق مسکن کاهش یافت» را در مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، عیسی همتی با بیان اینکه در دو سال اخیر حدود هزار ملک توسط ایرانیان در ترکیه خریداری شده است، عنوان کرد: در دو سال اخیر، ایرانیان پس از کشور عراق در خرید و فروش ملک رکورددار بوده‌اند؛ اما ایرانیان در سال ۱۴۰۰ از این کشور پیشی گرفتند.

مدیر معاملات هلدینگ دلتا با بیان اینکه دلایل متعددی وجود دارد که ایرانیان در سال‌های اخیر به خرید و فروش ملک در ترکیه رو روی آورده‌اند، گفت: مهمترین عامل استقبال ایرانیان برای خرید ملک در ترکیه مهاجرت است؛ افرادی که قصد مهاجرت به کشورها را دارند با خرید ملک در ترکیه اقدام به اخذ اقامت می‌کنند و پس از آن برای مهاجرت به سایر کشورها اقدام می‌کنند.

وی در ادامه بیان کرد: در چند سال اخیر کشورهایی مانند دوبی، ترکیه، اسپانیا و … با تبلیغاتی که در این حوزه داشتند باعث ایجاد محرک‌های در ایران شدند که این امر باعث شد ارز بسیاری برای خرید ملک در سایر کشورها از ایران خارج شود.

همتی به خریداران ملک در ترکیه هشدار داد و در این رابطه گفت: در چند سال گذشته گرجستان با تبلیغاتی که انجام داد، اعلام کرد که این کشور سکوی پرشی برای مهاجرت به سایر کشورها است، از همین رو مردم با خرید ملک در این کشور می‌توانند به راحتی مهاجرت کنند.

مدیر معاملات هلدینگ دلتا در ادامه مطلب فوق اضافه کرد: اما زمانی که مردم قصد فروش ملک خود را داشتند اعلام کردند که این قرارداد فقط یک توافقنامه بوده و امکان خرید و فروش ملک وجود نداد و برای فروش باید سند اخذ شود؛ قیمت اخذ سند تقریبا نزدیک به قیمت خود ملک بود. مطمئنا ترکیه نیز در آینده نزدیک همین کار را خواهد کرد. (برای مشاهده ویدئو کامل این گفتگو در اینجا کلیک کنید.)

مطالعه بیشتر: مطلب «باخت خریداران ملک در ترکیه» را در مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، مجتبی یوسفی، نماینده مردم اهواز در مجلس شورای اسلامی در مطلبی در صفحه توئیتر خود نوشت: «پس از نقش ‫ایران در عدم سقوط دولت اردوغان در کودتا، این بار ایرانیان با خرید ملک، ‫ترکیه را از ورشکستگی نجات دادند. از ۹۷ تا ۹۹، معادل ۷ میلیارد دلار ارز برای خرید ملک در ترکیه از کشور خارج شده است. هزینه گستاخی‌های اخیر را برخی از ایرانیان پرداخت کرده‌اند

هشدار درباره خرید ملک در ترکیه

مصطفی‌قلی خسروی، رئیس اتحادیه مشاوران املاک نیز در مورد خرید املاک در ترکیه با بیان اینکه وعده اقامت با خرید آپارتمان در ترکیه و دوبی، سرابی است که برخی مردم گرفتار آن می‌شوند، گفت: مردم نباید فریب تبلیغات خرید خانه در کشور ترکیه و قبرس را بخورند چرا که این کشورها به راحتی اقامت یا سند رسمی را به خریداران نمی‌دهند.

رضاپور یکی از فعالان بازار مسکن در این رابطه می‌گوید: در چند سال گذشته شاهد خروج سرمایه‌های مردم از کشور برای خرید ملک در کشورهایی چون گرجستان و ترکیه یا کشورهای عربی بوده‌ایم. شرایط نامناسب اقتصادی و  از طرفی گرانی بیش از اندازه ملک در کشور باعث تمایل مردم به خرید مسکن بدر سایر کشورها شده است.

به گفته وی با وجود تبلیغات گسترده برای خرید ملک در کشورهایی مانند ترکیه و دریافت امتیازات فراوان، قشر توانمند جامعه برای سرمایه‌گذاری به‌جای انتخاب املاک داخل، املاک خارجی را انتخاب می‌کنند. اقشار متوسط هم شاید با سرمایه‌ای که امکان خرید در داخل را نداشته باشند به خارج از کشور پناه می‌برند.

این فعال بازار مسکن توضیح می‌دهد: سهولت سرمایه‌گذاری در ترکیه، وجود برخی اشتراکات فرهنگی، زبانی و فقدان برخی محدودیت‌های اجتماعی در ترکیه، جذابیت‌های گردشگری و خرید، آسان بودن سفر از ترکیه به دیگر کشورها و…. جذابیتی فراوانی را برای بخشی از ایرانیان در راستای خرید املاک خارجی به وجود آورده است.

مطالعه بیشتر: مطلب «کدام محله‌های منطقه 2 و 3 ارزان‌تر هستند؟» را در مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، عباس زینعلی در این باره  اظهار کرد: مهاجرت‌هایی که تا پیش از این توسط ایرانی‌ها به کشورهای اروپایی و آمریکایی انجام می‌شد حالت تحصیلی یا تفریحی داشت که در حال حاضر آن مدل‌ها چندان پذیرفته شده نیست؛ زیرا سخت، مشقت‌بار و تا حدی تحقیرآمیز شده است.

وی در ادامه افزود: سرمایه‌گذاری، شکل جدیدی از مهاجرت ایرانی‌ها است که عمدتا به ترکیه انجام می‌شود. به هر حال گروهی از مردم می‌خواهند نوع دیگری از زندگی را در یک فضای متفاوت تجربه کنند. این عده یا فضای روحی‌شان هماهنگی چندانی با فرهنگ غالب در ایران ندارد یا از فرصت‌های کاری و رشد آنچنانی در ایران برخردار نیستند.

این کارشناس بازار مسکن تصریح کرد: کشورهایی که از طریق فروش املاک به شهروندان دیگر کشورها اقامت می‌دهند، آینده این افراد را بسیار روشن جلوه می‌دهند.

به گفته زینعلی، هدف کسانی که در خارج از ایران اقدام به خرید مسکن می‌کنند حفظ یا ارتقای سرمایه نیست. کما اینکه قیمت مسکن در ترکیه بعضا از ایران پایین‌تر است و دولت ترکیه هم اجازه رشد آنچنانی قیمت خانه را نمی‌دهد؛ زیرا آنها نمی‌گذارند به قیمت پولدار شدن یک عده از مالکان، دیگر شهروندان نابود شوند.

پیش‌بینی بازار مسکن ایران در نیمه دوم سال

وی درباره آخرین تحولات بازار مسکن تهران در شهریورماه ۱۴۰۰ گفت: علت رونق نسبی بازار مسکن در شهریورماه، امن بودن سرمایه‌گذاری در این حوزه است. فعال اقتصادی وقتی بررسی می‌کند می‌بیند که هیچکدام از بازارهای موازی به اندازه مسکن اطمینان بخشی یا سودآوری مورد انتظار را ندارند. نیاز به مسکن در جامعه کماکان وجود دارد و سرمایه‌گذار به خوبی از ایجاد فاصله بین عرضه و تقاضا مطلع است.

زینعلی تاکید کرد: بازارهای دیگر مثل طلا یا ارز بعضا سرمایه‌ها را دچار آسیب می‌کنند. در نتیجه مردم سراغ مطمئن‌ترین بخش برای حفظ داریی‌های خود می‌روند که آن هم خرید واحدهای مسکونی، تجاری و اداری است.

این کارشناس بازار مسکن درباره پیش‌بینی قیمت خانه در نیمه دوم سال گفت: با اینکه همه چیز بستگی به اجرای سیاست‌های دولت دارد، اما بیش از یک رشد ملایم برای بازار مسکن نمی‌توان متصور بود.

مطالعه بیشتر: مطلب «مسکن در وضعیت تورم توام با رکود است» را در مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا» و به نقل از مسعود خوانساری، حجم سرمایه‌گذاری ایرانی‌ها در بازار مسکن ترکیه دست‌کم ۸۶۶درصد رشد کرده است. یکی از مهم‌ترین دلایل این موضوع ارزان‌تر بودن قیمت مسکن در ترکیه، رشد تورم و افزایش ریسک‌های اقتصادی است.

رئیس اتاق بازرگانی تهران گفت: در سال ۲۰۲۰ ایرانیان در میان خارجی‌ها رتبه نخست خرید مسکن در ترکیه و در ۷‌ ماه امسال رتبه دوم را با خرید ۴۶۰۰ خانه به‌دست آورده‌اند که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۲۱ درصد افزایش یافته است.

شاید بتوان یکی از مهم‌ترین دلایل رشد سرمایه‌گذاری ایرانی‌ها در بازار مسکن ترکیه را در افزایش قیمت مسکن در ایران و به‌ویژه شهر تهران جست‌وجو کرد.

 آمارها نشان می‌دهد متوسط قیمت آپارتمان در شهر تهران ۳۱ میلیون تومان است یعنی قیمت یک آپارتمان ۷۰ متری در مرکز شهر تهران رقمی معادل ۲.۲ میلیارد تومان یا ۸۰ هزار دلار (هر دلار ۲۷ هزار تومان) است، درحالی‌که میانگین قیمت یک آپارتمان در شهر استانبول به‌عنوان گران‌ترین شهر ترکیه ۷۰۰ میلیون تومان معادل ۲۶ هزار دلار است.

مقایسه این آمار نشان می‌دهد سرمایه‌ای که برای خرید یک آپارتمان کوچک در ترکیه کافی است، در تهران فقط برای خرید یک آپارتمان ۲۳ متری کفایت می‌کند.

یکی دیگر از دلایل رشد سرمایه‌گذاری ایرانیان در خرید آپارتمان در ترکیه، افزایش ریسک‌های اقتصادی است. در کنار این موضوع رشد سریع نرخ تورم نیز به کاهش ثبات اقتصادی در ایران منجر شده و مطلوبیت سرمایه‌گذاری در اقتصاد ترکیه را افزایش داده است.

پیشنهاد مطالعه: مطلب «از وام مشارکت در ساخت مسکن بدانیم» از مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، کاهش محدودیت‌های کرونایی در ترکیه باعث شده تا تمایل اتباع خارجی برای خرید خانه در ترکیه افزایش یابد؛ به گونه‌ای که طبق اعلام مرکز آمار این کشور، در ماه آگوست، میزان خرید خانه توسط اتباع خارجی نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷.۴ درصد افزایش داشته و به ۱۸۸۰ واحد رسیده است. پس از کاهش ارزش پول ملی ترکیه، جذابیت خرید خانه توسط خارجی‌ها بیشتر شده است.

از کل ۵۹ هزار و ۱۶۶ خانه فروخته شده، استانبول محبوب‌ترین شهر برای خرید خانه بوده است. در یک سال اخیر نیز ۱۱ هزار و ۳۵۶ مورد از کل معاملات مسکن صورت گرفته مربوط به این شهر بوده است. پس از استانبول نیز شهرهای آنکارا با ۵۶۵۳ مورد و ازمیر با ۳۲۹۸ مورد، محبوب‌ترین شهرها برای خرید مسکن در ترکیه بوده‌اند.

به گفته مرکز آمار ترکیه، در دوازده ماه منتهی به آگوست اتباع عراقی با خرید ۴۶۳۱ واحد خانه، بزرگ‌ترین گروه بزرگ خریدار خارجی مسکن در این کشور بوده‌اند و ایرانی‌ها با خرید ۴۶۰۰ ملک در رده دوم این جدول قرار گرفته‌اند.

شهروندان روس سومین خریدار ملک در ترکیه

شهروندان روسی با خرید ۲۵۷۵ خانه در ترکیه سومین گروه بزرگ خارجی خریدار مسکن بوده‌اند. افغان‌ها با ۱۸۱۹ واحد و آلمانی‌ها با ۱۱۸۹ در رده‌های بعدی قرار دارند. محبوب‌ترین شهرها برای خرید خانه توسط اتباع خارجی در این بازه زمانی استانبول با ۸۱۸ خانه، آنتالیا با ۳۴۱ خانه و آنکارا با ۱۰۶ خانه بوده است.

سال قبل در مجموع ۴۰ هزار و ۸۱۲ خانه در ترکیه به خارجی‌ها فروخته شد که این رقم نسبت به سال قبل از آن، ۱۰.۳ درصد کاهش یافته است.

طبق قوانین جدید، اتباع خارجی با خرید خانه‌ای به ارزش ۲۵۰ هزار دلار و بالاتر می‌توانند شهروندی و تابعیت این کشور را به دست آورند. از زمان تصویب این قانون، خرید خانه توسط خارجی‌ها رونق زیادی گرفته است.

مطالعه بیشتر: مطلب «متری ۱۱۱ میلیون تومان برای یک همکف زعفرانیه» را در مجله ملکی دلتا بخوانید.

به گزارش «مجله ملکی دلتا»، جلال ابراهیمی می‌گوید که با وجود تغییراتی که اقتصاد دنیا پس از شیوع کرونا تجربه کرده، همچنان مسکن یکی از مهم‌ترین پیشران‌های اقتصاد ترکیه به شمار می‌رود.

جلال ابراهیمی در این رابطه اظهار کرد: با وجود مشکلاتی که اقتصاد ترکیه در ماه‌های گذشته و تحت تاثیر شیوع کرونا با آن مواجه بود، بخش مسکن توانسته حرکت رو به جلو خود را از سر بگیرد تا نیمه سال جاری میلادی، فروش مسکن به خارجی‌ها ۴۴ درصد افزایش پیدا کرده است.

رئیس خانه اقتصاد ایران و ترکیه با بیان اینکه بانک‌های این کشور برای افزایش توان خرید، نرخ بهره وام مسکن را کاهش داده‌اند، اظهار کرد: همین سیاست‌های حمایتی باعث شده که تنها در یک ماه، ۱۳۴ هزار واحد مسکونی در ترکیه به فروش برسد که از این تعداد، ۶۸۳ واحد سهم ایرانی‌ها بوده است.

ابراهیمی با اشاره به تداوم روند افزایشی قیمت مسکن ترکیه در ماه‌های گذشته، توضیح داد: برآوردها نشان می‌دهد در یک ماه گذشته، میانگین قیمت خانه در ترکیه ۳.۹ درصد افزایش یافته و نرخ واقعی سالانه نیز بیش از ۱۰ درصد رشد کرده است.

وی ادامه داد: در میان شهرهای اصلی، بالاترین رشد قیمت مسکن در یک ماه گذشته به آنکارا با ۴.۳ درصد اختصاص دارد و پس از آن ازمیر با ۳.۶ و استانبول با ۲.۸ درصد قرار گرفته‌اند. در روند یک ساله نیز قیمت خانه در ازمیر حدودا ۳۰ درصد، استانبول ۲۷ و آنکارا ۲۶ درصد افزایش یافته است.

 جزئیات آمارهای بازار مسکن ترکیه

رئیس خانه اقتصاد ایران و ترکیه گفت: فروش مسکن در مقایسه با ماه قبل دو برابر شده و در ماه ژوئن به ۱۳۴ هزار و ۷۳۱ واحد رسیده است که یکی از علت‌های آن کاهش نرخ بهره بانکی برای خرید مسکن از سوی بانک‌های دولتی است و استانبول با ۲۵۸۳۳ واحد بیشترین سهم در فروش و آنکارا با ۱۳ هزار در مرحله دوم است.

ابراهیمی افزود: در میان کشورهای خارجی عراقی‌ها با خرید ۷۷۳ واحد خانه در ماه گذشته اصلی‌ترین مشتریان خارجی خانه در ترکیه بوده‌اند و ایران با ۶۸۳ واحد در رده بعدی قرار دارد. شهروندان روسیه، افغانستان و آلمان نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

ترکیه در سال‌های گذشته به مقصد تجاری و سرمایه‌گذاری بسیاری از ایرانی‌ها بدل شده و از این رو شهروندان ایران در سال‌های گذشته یکی از اصلی‌ترین مشتریان خانه در ترکیه بوده‌اند. پیش از شیوع کرونا، ترکیه مقصد مسافرتی بسیاری از شهروندان ایران نیز به شمار می‌رفت اما در ماه‌های گذشته تعداد این مسافران به شکلی جدی کاهش پیدا کرده است.